TY - JOUR TI - Acorus calamus L. тамырсабақтары мен Calendula officinalis L. гүлдерінің көмірқышқылды экстракттары бар дәрілік сорғыш кәмпиттерді алу технологиясын әзірлеу AU - Ибадуллаева Ғ.С. JO - Pharmaceutical Sciences and Health Products PY - 2026 DA - 2026-10-08 VL - 1 IS - 2 SP - e0006 AB - Дәрілік сорғыш кәмпиттер ауыз қуысы мен жұтқыншақта баяу еруге арналған, белсенді компоненттердің шырышты қабықпен ұзақ жанасуын қамтамасыз ететін қатты дозаланған дәрілік нысан болып табылады. Дәрілік сорғыш кәмпиттердің құрамында өсімдік экстракттарын пайдалану жергілікті әсер ететін дәрілік заттарды әзірлеуде қызығушылық тудырады; бұл ретте тұрақты технологиялық масса алуды және оны кейіннен қалыптауды қамтамасыз ететін технологиялық параметрлерді пысықтау ерекше маңызды. Acorus calamus L. тамырсабақтары мен Calendula officinalis L. гүлдерінің көмірқышқылды экстракттары бар дәрілік сорғыш кәмпиттерді алу технологиясын әзірлеу. Өсімдік компоненттері ретінде «ПЛП Жанафарм» ЖШС өндірген Acorus calamus L. тамырсабақтарының қою көмірқышқылды экстракты (AC 0103.2024 сериясы) және Calendula officinalis L. гүлдерінің қою көмірқышқылды экстракты (CO 0103.2024 сериясы) пайдаланылды. Көмекші заттар құрамына қант, изомальт, глюкоза шәрбаты, глицерин, лимон қышқылы, тағамдық бояғыш және тазартылған су кірді. Зертханалық технология бастапқы компоненттерді дайындауды, қыздыру және араластыру кезінде негізді әзірлеуді, өсімдік экстракттарын енгізуді, біртекті масса алуды, салқындатуды және құю әдісімен қалыптауды қамтыды. Дозалау дәлдігі, операциялардың температурасы мен ұзақтығы, қалдық ылғал мөлшері, массаның біртектілігі және қалыптау параметрлері бақыланды. Негізгі технологиялық параметрлердің жұмыс диапазондары анықталды: көмірсулы негізді дайындау температурасы — 135–140 °C, глицеринді енгізу температурасы — 115–120 °C, көмірқышқылды экстракттарды енгізу температурасы — 80–85 °C, араластыру жылдамдығы — 15–25 айн/мин, 5 °C температурада салқындату ұзақтығы — 15–20 мин. Сорғыш кәмпит массасының қалдық ылғал мөлшері шамамен 1%-ға дейін төмендегенде құю әдісімен қалыптау үшін қажетті технологиялық қасиеттерге қол жеткізілді. Бір кәмпиттің массасы 0,6 г болды. Негізгі операциялардың реттілігі мен бақыланатын параметрлер регламенттелді. Зертханалық жағдайда Acorus calamus L. тамырсабақтары мен Calendula officinalis L. гүлдерінің көмірқышқылды экстракттары бар, глюкоза шәрбаты қолданылған қант-изомальт негізіндегі дәрілік сорғыш кәмпиттерді алу технологиясы әзірленді. Көмірсулы негізді дайындау, глицерин мен өсімдік экстракттарын енгізу, араластыру, қалыптау және салқындату параметрлерінің жұмыс диапазондары тәжірибелік жолмен анықталды. Нәтижелер зертханалық технологиялық сызбаны қалыптастыруға негіз болады және технологиялық регламент әзірлеуде пайдаланылуы мүмкін. UR - https://pshp.sciences.kz/article/medicated-lozenges-acorus-calamus-calendula-officinalis?lang=kk L2 - https://pshp.sciences.kz/downloads/articles/2026/1/2/e0006/layout/2026-10-11/kk/PSHP_2026_1_2_e0006_KK_layout_20261011_4757ac34482c.pdf ER -